Tăng cường quản lý tàu cá, kiên quyết khắc phục và xử lý nghiêm tàu cá vi phạm, có nguy cơ vi phạm khai thác IUU
Để khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) trong công tác chống khai thác IUU, tỉnh Ninh Bình đã nghiêm túc tổ chức triển khai quyết liệt Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư, các Quyết định, Công điện của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Nông nghiệp và PTNT. Thời gian qua, tỉnh Ninh Bình đã kịp thời ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các Sở, ngành, địa phương ven biển, trong đó đã giao người đứng đầu cấp ủy, chính quyền chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh nếu để xảy ra tình trạng vi phạm khai thác IUU tại địa phương.
Một trong những nhiệm vụ được UBND tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh là tăng cường công tác tuyên truyền, tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền về Luật Thủy sản 2017, các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có các quy định về chống khai thác IUU, những điểm mới của Nghị định số 37/2024/NĐ-CP, Nghị định số 38/2024/NĐ-CP; yêu cầu các chủ tàu/thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm khai thác IUU, nhất là không vi phạm vùng biển nước ngoài. Đã thực hiện nhiều phóng sự, các báo đã đăng nhiều bài viết, bản tin chuyên đề và tổ chức các lớp tập huấn về nội dung “Chống khai thác IUU” nhằm nâng cao nhận thức cho ngư dân, chủ tàu cá về các quy định pháp luật liên quan đến chống khai thác IUU”.
Bên cạnh việc chỉ đạo điều hành và tuyên truyền phổ biến pháp luật thì tỉnh Ninh Bình tăng cường quản lý tàu cá, xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm về khai thác IUU, truy xuất nguồn gốc, kiểm tra cảng cá,… với mục tiêu không chỉ chống khai thác IUU, gỡ "Thẻ vàng" mà còn xây dựng ngành thủy sản bền vững.
Dến nay, 1.369/1.369 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 06 mét trở lên đã được đăng ký, cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu nghề cá Quốc gia (VNfishbase); 100% tàu cá đã đăng ký, đăng kiểm đủ điều kiện hoạt động được viết số đăng ký, đánh dấu tàu cá theo quy định; cấp giấy phép khai thác thuỷ sản được 1.363/1.363 tàu cá đủ điều kiện hoạt động.
Các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động đã được neo đậu tại khu neo đậu tập trung và áp dụng các biện pháp quản lý; giao đích danh cho cán bộ xã phối hợp với lực lượng Biên phòng, Công an xã giám sát vị trí neo đậu từng tàu, niêm yết danh sách tại cộng đồng đảm bảo các tàu cá này không được hoạt động khai thác hải sản, trên tàu không có ngư lưới cụ; hàng ngày cập nhật hình ảnh, báo cáo UBND tỉnh theo quy định.
Qua rà soát, tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đang hoạt động đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) là 592/594 chiếc, đạt tỷ lệ trên 99%. Còn 02 tàu đã đăng ký nhưng chưa lắp thiết bị VMS do chủ tàu mới đăng ký tàu cá chưa hoạt động, tàu cá nằm bờ lâu ngày, tạm dừng hoạt động.
Lực lượng chức năng tổ chức trực 24/24 giờ khai thác, sử dụng hiệu quả hệ thống giám sát tàu cá để theo dõi, giám sát, đảm bảo 100% tàu cá của tỉnh duy trì kết nối thiết bị VMS khi tham gia hoạt động khai thác thủy sản từ lúc rời cảng đến khi cập cảng. Thường xuyên lập danh sách tàu cá của tỉnh vi phạm quy định về mất kết nối thiết bị VMS khi hoạt động trên biển không báo cáo vị trí về bờ, mất kết nối không đưa tàu về bờ, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển. Đồng thời, hàng ngày xác định danh sách tàu cá mất kết nối thiết bị VMS, tàu cá hoạt động ở vùng gần ranh giới được phép khai thác trên biển để thông báo, liên hệ, gặp trực tiếp động viên, thăm hỏi bảo vệ quyền khai thác hợp pháp; đồng thời nhắc nhở không được vô hiệu hóa thiết bị VMS, vượt ranh giới khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; liên hệ, nhắc nhở các tàu cá mất kết nối thiết bị VMS trong bờ để đảm bảo không tham gia hoạt động.
Một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác chống khai thác IUU vẫn còn nhiều khó khăn. Tỉnh Ninh Bình nhận thức rõ việc thực hiện hiệu quả các giải pháp chống khai thác IUU, bảo vệ nguồn lợi thủy sản là quan trọng, cấp bách có ý nghĩa trước mắt và lâu dài cho phát triển ngành thủy sản bền vững. Do vậy, thời gian tới tỉnh Ninh Bình tích cực, đổi mới hình thức tuyên truyền bằng nhiều hình thức thông qua các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội, các phương tiện thông tin đại chúng để nâng cao hiệu quả truyền thông làm thay đổi nhận thức của cán bộ, ngư dân và chấp hành các quy định của Nhà nước về chống khai thác IUU.
Đồng thời, tổ chức tuần tra xử lý các vi phạm về khai thác trên các vùng biển của tỉnh, phối hợp theo dõi, giám sát, trao đổi thông tin, xử lý kịp thời tàu cá hoạt động trên biển có dấu hiệu vi phạm qua hệ thống giám sát tàu cá. Kiểm soát chặt chẽ việc xuất nhập bến của tàu cá kiên quyết không cho ra khơi những tàu không đảm bảo các yêu cầu theo quy định. Chấm dứt tình trạng tàu cá không có giấy phép, không duy trì tín hiệu thiết bị VMS, tàu không có biển số, vẫn ra khơi hoạt động khai thác, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm; xác minh, xử lý các trường hợp tàu cá không duy trì tín hiệu thiết bị VMS khi hoạt động trên biển.
 |
Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử. Hướng dẫn ngư dân khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) trước khi rời, cập cảng; hệ thống nhật ký khai thác, nhật ký thu mua chuyển tải điện tử (Elogbook). Tiếp tục neo đậu chốt chặn tại các cửa sông ra biển trên địa bàn tỉnh nhằm ngăn chặn, phát hiện các lỗi vi phạm về khai thác IUU, không cho tàu cá vi phạm ra khơi, xử lý các trường hợp vi phạm. Tổ chức quản lý hoạt động xuất, nhập bến tại các cảng cá và bến cá tư nhân, truyền thống; giám sát, thống kê sản lượng ở những nơi chưa được đầu tư xây dựng cảng cá.
Cùng với đó, thường xuyên rà soát, thông báo danh sách tàu nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU gửi các cơ quan, đơn vị trong và ngoài tỉnh để phối hợp kiểm tra, xử lý, xử phạt, không cho các tàu cá ra khơi khi chưa đủ các giấy tờ, thủ tục theo quy định. Rà soát và tập kết các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động neo đậu tại khu neo đậu tập trung áp dụng các biện pháp quản lý để theo dõi, giám sát nhằm đảm bảo các tàu cá này không tham gia hoạt động. Rà soát các tàu cá mất kết nối thiết bị VMS trên địa bàn, có phương án theo dõi, giám sát, xác định rõ nguyên nhân, vị trí, địa điểm tàu cá nguy cơ cao vi phạm IUU đang neo đậu và hướng dẫn yêu cầu các chủ tàu làm thủ tục giải bản đối với các tàu không đủ điều kiện hoạt động.
Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân làm các thủ tục rời, cập cảng theo quy định; tổ chức giám sát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác được bốc dỡ; giám sát, thống kê sản lượng tại các bến cá, khu neo đậu tàu thuyền trên địa bàn tỉnh. Tích cực triển khai hệ thống eCDT; hệ thống nhật ký khai thác, nhật ký thu mua chuyển tải điện tử (Elogbook) để thực hiện việc kiểm soát tàu cá ra vào cảng, thu nhật ký khai thác, báo cáo khai thác, giám sát sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng; nhập dữ liệu sản lượng vào phần mềm quản lý tàu cá quốc gia VNfishbase. Tuân thủ và thực hiện xác nhận, chứng nhận thủy sản khai thác đúng quy định theo yêu cầu của người dân và doanh nghiệp.
Ngoài ra, tiếp tục tập trung điều tra xác minh, xử phạt nghiêm các trường hợp chủ tàu cá vi phạm các quy định trong lĩnh vực khai thác thủy sản; đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác thuỷ sản, tổ công tác liên ngành xác minh, xử lý tàu cá mất kết nối thiết bị VMS trên biển do lỗi chủ quan và vượt ranh giới trên biển theo quy định.
Với những nỗ lực quyết liệt, Ninh Bình đang từng bước củng cố kết quả chống khai thác IUU, khẳng định quyết tâm cùng cả nước trong công cuộc chống khai thác IUU, gỡ “Thẻ vàng” của EC, hướng tới xây dựng ngành thủy sản phát triển hiện đại, có trách nhiệm và bền vững.
Thanh Thủy